مجله زندگی

کود ورمی کمپوست چیست و چه فوایدی دارد؟

کود ورمی کمپوست چیست و چه فوایدی دارد؟

ورمی کمپوست یک نوع کود آلی هوموسی است که توسط گونه ای خاص از کرمهای خاکی تولید می شود. این کود به لحاظ دارا بودن انواع ویتامینها، هورمونهای رشد و عناصر غذایی مورد نیاز گیاه اثرات بسیار مفیدی بر روی رشد و نمو گیاه دارد. در ادامه این مطلب بیشتر درباره این کود بحث خواهیم کرد. با ما همراه باشید.

کود ورمی کمپوست چیست و چه فوایدی دارد؟

کشاورزی ارگانیک امروزه در سطح جهانی مورد توجه دوست داران محیط زیست ، طبیعت دوستان ، کشاورزان و باغداران قرار گرفته است. مواد شیمیایی فشار عظیمی را بر روی اکوسیستم طبیعی وارد می کند. افزایش استفاده از کودهای شیمیایی و سموم دفع آفات منجر به بروز مشکلات جدی در اکوسیستم های کشاورزی مانند آلودگی هوا ، آلودگی آب و خاک ، مقاوم شدن آفات در برابر سموم ، احیای مجدد آفات و از بین رفتن جانوران ، حشرات و ارگانیسم های مفید خاک می شود.

مواد شیمیایی که در انقلاب سبز در دهه های ۶۰-۱۹۵۰ به وجود آمد ، باعث افزایش بهره وری و تولید محصولات کشاورزی شد. این افزایش مصرف مواد شیمیایی باعث تغییر در خواص فیزیکی ، شیمیایی و بیولوژیکی خاک و از بین رفتن محیط زیست طی سالیان گذشته شده است. به عنوان مثال استفاده بیش از حد از کود نیتروژنی (اوره) منجر به افزایش سطح نیتروژن در آبهای زیرزمینی از طریق آبشویی خاک شده است.

استفاده از کودهای شیمیایی بر سلامتی انسان در سراسر جهان تأثیر منفی گذاشته است. هر ساله حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار نفر در اثر مسمومیت ناشی از سموم دفع آفات جان خود را از دست می دهند. به علاوه استفاده از سموم شیمیایی باعث حساسیت بیشتر گیاهان به آفات و بیماریها شده است.

تولید و استفاده از کود های ورمی کمپوست می تواند یک راه حل پایدار و اقتصادی برای رفع مشکلات ایجاد شده توسط مواد شیمیایی باشد. به علاوه کود ورمی کمپوست باعث افزایش تخلخل خاک ، زهکشی بهتر خاک و افزایش ظرفیت نگهداری آب می شود.

کودهای ورمی کمپوست سرشار از نیتروژن ، فسفر و پتاسیم ( NKP ) ، ریز مغذی ها ، ارگانیسم های مفید خاک مانند باکتری های تثبیت کننده نیتروژن و باکتری های حل کننده فسفات ، قارچ ها ، هوموس و هورمون های رشد ، اکسین ها ، جیبرلین ها و سیتوکینین ها هستند.

ورمی کمپوست متشکل از ورمی (کرم خاکی) و کمپوست (کود آلی) به معنای نوعی کود آلی است که از فعالیت کرم خاکی حاصل می گردد.

بیش از ۲۷۰۰ نوع کرم خاکی در طبیعت وجود دارد این کرم ها با کاوش خاک و تغذیه عناصر موجود در خاک و آمیختن آن با آنزیم های موجود در بدن خود، خاک را تازه می کنند و قدرت باروری آن را افزایش می دهند همچنین به دلیل جابجایی مداوم در خاک، با ایجاد سوراخ های زیاد، راه نفوذ اکسیژن به خاک را آسان می کنند.

کود ورمی کمپوست

کلمه ورمی (Verms) از لغت لاتین ورم (Vermis) گرفته شده که به معنی کرم است. تولید ورمی کمپوست فرایندی نیمه هوازی است (حدود ۸۰٪ رطوبت) که توسط گونه ای خاص از کرمها، قارچ ها، باکتری ها، و اکتینومیست ها انجام می شود، همچنین مواد حاصل از بستر رشد کرم بوده که پس از دفع مواد زائد از سیستم گوارشی کرم در محیط باقی می ماند، ورمی کمپوست، مجموعه ای از فضولات کرم به همراه مواد آلی تجزیه شده و نیز اجساد کرم هاست که برای گیاه ارزش غذایی فراوانی دارد. در خاک هایی دارای مواد دفع شده توسط کرمها، عناصری مانند نیتروژن، فسفر و پتاسیم ۵ – ۱۱ مرتبه بیشتر از خاک های بدون کرم است. در اثر عبور مواد آلی از دستگاه گوارش کرم، عناصری از جمله ریزمغزی ها زیاد می شوند.

تولید ورمی کمپوست، تغذیه کرم های قرمز حلقوی بارانی موسوم به Eisenia Foetida از مواد آلی پسماندهای آشپزخانه بوده و محصول این فرایند کود آلی است که یکی از غنی ترین کودهای شناخته شده در دنیا است.

همچنین خواص ورمی کمپوست اثرات فیزیکی و مکانیکی، اثرات شیمیایی، اثرات بیولوژیکی است که در زیر به انها اشاره می شود. ورمی کمپوست دو ماده غذایی مهم در دسترس گیاهان قرار می دهد.

نیترات و کلسیم، نیترات نوعی ازت است که برای رشد سالم گیاه مورد استفاده قرار می گیرد.کود ورمی کمپوست باعث افزایش پدیده نیتریفیکاسیون و تبدیل امونیوم به نیترات می شود.کرمهای خاکی غدد کلسیم دارند و کربنات کلسیم به خاک دفع می کنند.کربنات کلسیم برای ساخت دیواره سلولی گیاهان مورد استفاده قرار می گیرد.کلسیم باعث افزایش جذب نیتروژن می شود.کود ورمی کمپوست باعث افزایش نسبت تبدیل جوانه های رویشی به زایشی می شود.

فواید بیولوژیکی ورمی کمپوست

مطالعات نشان می دهد که فواید کود ورمی کمپوست اصلاح ساختمان و بافت خاک است. خواص دیگر ورمی کمپوست، جوانه زنی سریعتر بذرها، افزایش رشد گیاهچه ها، افزایش بیوماس و تعداد ریشه است. فایده دیگر کود ورمی کمپوست تحمل تنش ریشه را بهبود می بخشد و نیز منجر به گلدهی زودتر و افزایش عملکرد گیاه می شود.کود ورمی کمپوست شوک پیوند گیاه را کاهش می دهد و شادابی و کیفیت طعم گیاه را افزایش می دهد.گیاهان رشد یافته در کود ورمی کمپوست دارای برگ و گل بیشتر و سطح برگ بیشتر وبیوماس و مقدار کلروفیل برگ بیشتری هستند.کود ورمی کمپوست دارای اسید هیومیک و هورمونهای رشد جیبرلین وسیتوکینین و اکسین است. این مواد با همراه شدن مواد غذایی موجود در خاک تاثیر بسزایی در رشد گیاهان دارد.

تحقیقات دانشمندان فواید کاربرد ورمی کمپوست را در گیاهانی همچون گل همیشه بهار، اطلسی، گل داوودی، ژربرا، گل مروارید، سنبل، افتابگردان، انگور، کدوتنبل، برنج، بادمجان، گل سورگوم، کاهو، گشنیز، خیار، توت فرنگی، تمشک، سیب زمینی، گیلاس نشان داده است. اگر این گیاهان در خاک حاوی کود ورمی کمپوست کشت شوند. جوانه زنی بذور و گلدهی دو هفته زودتر اتفاق می افتد و باعث افزایش قطر ساقه و تراکم ریشه می شود. وزن خشک محصول افزایش یافته کمیت وکیفیت محصول بهبود می یابد.

موارد زیر را می توان خواص ورمی کمپوست در گیاهان زینتی دانست:

فواید کود ورمی کمپوست برای درختان میوه

فواید کود ورمی کمپوست برای درختان میوه می توان به موارد زیر اشاره کرد.

مقدار دقیق استفاده کود ورمی کمپوست در درختان میوه با توجه به انالیز خاک منطقه ، نوع خاک، نوع درخت و مقدار مواد مغذی در خاک توصیه می شود.

در مطالعات زیادی به فواید کود ورمی کمپوست بر کنترل افات و بیماری های گیاهان اشاره شده است.

وقتی کود ورمی کمپوست به خاک اضافه می شود باعث مقاومت گیاهان در برابر حشرات بندپایان می شود.کود ورمی کمپوست غنی از ترکیبات فنلی هست. برای انواع حشرات سمی است زیرا طعم فنل ها بد است وسیستم هضم حشرات را مختل می کند. اگر ریشه گیاهان بتوانند فنولیک های موجود در کود ورمی کمپوست را جذب ومتابولیزه کنند گیاهان توانایی جلوگیری از حملات حشرات بندپایان را به طور قابل توجهی پیدا می کنند. کود ورمی کمپوست از حمله افات زیر به گیاهان جلوگیری می کند:

کرم های سفید و شته ها روی کلم ها ،کنه عنکبوتی دو لکه ای روی بادمجان و لوبیای بوته ای،اشکال پوسته پوسته عنکبوت دو لکه ای روی گوجه فرنگی و خیار، فواید کود ورمی کمپوست در کاهش اسیب به خیار از سوسکهای خالدار راه راه و دفع کرم شاخ توتون از گوجه فرنگی ومغزهای پرورش یافته در خاک اصلاح شده تحت حمله کمتری از شته ها،کنه های عنکبوتی، سوسکهای کوکسینیلید و جاسیدها

یک محیط کم خاک مورد استفاده در سرکوب قارچ پتیوم خیارشامل (خزه اسفگنوم، پیت، پوست کمپوست شده، ورمی کولایت) و 40 درصد حجمی کود ورمی کمپوست بیانگر فراوانی میکرو ارگانیسمهای مفید و سرکوبی بیماری پتیوم است. تعداد زیادی باکتری ها و انتاگونیست ها در کود ورمی کمپوست سرکوب کننده پاتوژن فوزاریوم اکسسپروم روی گوجه فرنگی است.

فواید کود ورمی کمپوست سرکوب نماتدهای انگلی گیاهان مثل نماتد ریشه گیاه Meloidogyne Hapla است. با افزایش کود ورمی کمپوست به خاک باعث افزایش جمعیت دشمنان میکروبی نماتدها از جمله تریکودرما و پسودوموناس و باکتری کیتینولینیک و pasteuria penetrans می شود. کود ورمی کمپوست باعث افزایش تعداد بندپایان مفید خاک مانند کلمبولا و نماتوفاگ می شود. بندپایان مفید خاک کنه کلمبولا و نماتوفاک نماتد های انگلی را می خورند. ورمی کمپوست باعث افزایش رشد قارچهای مفید می شود. این قارچای مفید نماتد های کیست را نابود می کنند و جمعیت ریزو باکتریا را افزایش می دهند. ریزو باکتریاها تولید انزیمهای سمی برای نماتد های انگلی می کنند.

مطالعات دانشمندان از فواید کود ورمی کمپوست نشان داده که کود ورمی کمپوست حملات انگلی را انجام داده و گالهای ریشه که توسط نماتد ریشه روی گوجه فرنگی ایجاد می شود را با افزودن ۱۰ تا ۴۰ درصد ورمی کمپوست به خاک سرکوب میشود. تیمار ۲۰ درصد ورمی کمپوست بیشترین تاثیر را دارد و همچنین فواید کود ورمی کمپوست سرکوب نماتد انگلی روی انگور و توت فرنگی است.

دانشمندان از افزایش فواید کود ورمی کمپوست در رشد گیاه با ترکیب کود ورمی کمپوست 5تا 50 درصد حجمی در مخلوط خاک خبر دادند. در میزان کاربرد 60 درصد یا بالاتر از نظر حجم بر رشد گیاه اثر منفی می گذارد. بیشترین فایده کود ورمی کمپوست برای رشد گیاه در صورتی است که 10 تا 40 درصد از نظرحجم خاک مورد استفاده برای گیاه را تشکیل دهد.

از مواد زیر می توان برای تولید ورمی کمپوست استفاده کرد :

یک مخزن سیمانی به طول ۲ متر ، عرض ۱ متر و ارتفاع ۱ متر می تواند ظرف تولید ورمی کمپوست باشد. این مخزن باید در قسمت ته ، یک خروجی برای تخلیه آب اضافی داشته باشد. در انتهای مخزن ، یک لایه به ضخامت ۵ سانتی متر که شامل آجرهای شکسته و سنگریزه است آماده کنید. این لایه به خروج آب اضافی از ته مخزن کمک می کند.

لایه دومی از خاک به قطر ۱۵ سانتی متر باید روی لایه پایه قرار گیرد. سپس، لایه سومی از پهن گاو قرار دهید. آنگاه در حدود ۱۰۰ عدد کرم خاکی روی این لایه بگذارید. بدین صورت بستر یا محیط، آماده شده و باید به وسیله پاشیدن آب مرطوب نگه داشته شود. بر روی این محیط لایه ای به قطر ۵ سانتی متر شامل برگ ، پهن گاو و مخلوط های دیگری از مواد آلی به عنوان لایه چهارم قرار دهید. این لایه را نیز با پاشیدن آب مرطوب نگاه دارید.

سرانجام، روی این لایه را با برگ درخت نارگیل بپوشانید. همواره رطوبت مخزن باید ۶۰ الی ۷۰ درصد باشد. بعد از گذشت یک ماه برگ ها را بردارید. بعد از برداشتن برگها باید مواد آلی به بستراضافه شود. لایه مواد آلی را به صورت یک روز در میان در مخزن قرار دهید. این لایه جدید نباید بیش از ۶ سانتی متر ضخامت داشته باشد.

بعد از پر شدن مخزن کود آماده جمع آوری می شود. کود را از تانکر جمع آوری کرده و در هوای آزاد زیر نور خورشید بگذارید. کرم های خاکی به لایه پایینی این توده خواهند رفت. بنابر این می توانید قسمت بالایی توده را برداشته ، خشک کرده و غربال کنید و در کیسه های نایلکس برای فروش یا استفاده در مزرعه ، بسته بندی نمایید. کرم های موجود در کف را بعد از ۲۴ تا ۳۶ ساعت از پخش کردن کود ، می توان جمع آوری و به مخزن برای تولید مجدد انتقال داد.

برای اکثر محصولات، مقدار مصرف پیشنهادی ۵ تن در هکتار است. یادآور می شود که تولید ورمی کمپوست و پرورش کرم در هر موقع از سال امکان پذیر است.

اولین مرحله در تولید ورمی کمپوست به این روش آماده سازی بستر تولید است. بستر تولید باید مسطح ، بتنی و شیب دار و بدون سنگ و کلوخ و شیشه باشد. شیب دار بودن بستر برای خروج آب اضافی و جلوگیری از تجمع آب و فساد محیط بستر می باشد. بستر باید در جایی ایجاد شود که سایه دار و خنک باشد اگر محیط سایه نداشت باید با استفاده از پایه فلزی و پلاستیک گلخانه و یا حصیر برای آن سایه ایجاد کرد.

برای تولید ورمی کمپوست مواد باید به صورت پشته به ارتفاع ۴۰ تا ۵۰ سانتی متر و عرض ۸۰ سانتیمتر ایجاد شود. اگر ارتفاع پشته بیش از این میزان باشد باعث فشردگی مواد بستر و تجزیه بی هوازی آنها و ایجاد بوی نا مطبوع و مواد سمی می شود. هر یک متر این بستر ۱۰۰۰ تا ۱۲۰۰ کرم که در حدود ۲٫۵ تا ۵ کیلوگرم است و حدود ۳۰ کیلو گرم ماده اولیه احتیاج دارد.

دمای مناسب برای کرم ها ۲۵ درجه سانتی گراد است. یک کرم میتواند در طول یک روز دو برابر وزن خود مواد آلی مصرف کرده و ۶۰% آن را به کود تبدیل کنند. پس از آماده کردن بستر ، کرمها را باید به آن اضافه کرد مدت زمان لازم برای تبدیل مواد آلی به کود ورمی کمپوست حدود ۱ تا ۱٫۵ ماه است در این مدت بستر باید چند روز یک بار آبپاشی شود.

منبع

کود ورمی کمپوست چیست و چه فوایدی دارد؟
saednews.com

نوشته های مشابه

دکمه بازگشت به بالا